| |
|
Turşu
Nedir ?
Çeşitli meyva ve sebzelerin sirke ve salamura (tuzlu su) içindeki laktik
asit fermantasyonu ile veya sulandırılmış asetik asit (sulandırılmış sirke
asidi) içinde oluşan üründür.
Turşuların ne şekilde hazırlandığı (asetik asitle, salamura veya
sirke ile yapıldığı) ambalajlarının üzerinde yazılmalıdır. Ayrıca
koruyucu madde katılmış ise bu husus da etiketinde belirtilmelidir.
Turşuyu oluşturan sebze ve meyvaların taneleri acımış, küflenmiş,
bozlaşmış, ezilmiş, içi boşalmış, dağılmış, belirgin şekilde yumuşamış
olmamalı, turşu suyunda hiç bir şekilde koyulaşma, salyalaşma görülmemelidir.
İştah açıcı ve sindirimi kolaylaştırıcı etkileri olan turşulara
sarımsak, hardal tohumu, maydanoz v.b. sağlığa zararsız çeşni maddeleri
katılabilir, nohut, buğday gibi kuru besin maddeleri ve şeker konulabilir
ve kapalı olarak, laklı teneke kaplar, şişeler, galonlar, tahta fıçılar
ve plastik kaplar (polietilenli olanlar) içerisinde satılabilirler.
Tüketiciler, özellikle camda aldıklarında en azından bozulmuş görünüp
görünmediğine ve lahana ve benzeri yiyeceklerin sofraya konulmadan
önce de iyi temizlenmiş olup olmadığına dikkat etmelidirler.
Turşu denildiğinde, tuzlu suda veya sirke ile karıştırılmış tuzlu
suda ekşitilmiş, değişik sebze ürünleri anlaşılır. Ancak bazı yörelerde,
aynı şekilde hazırlanmış meyve ürünlerine de rastlamak mümkündür.
Ekşime; bir yandan turşunun dayanıklı hale gelmesini sağlarken,öte
yandan ona değişik ve hoşa giden bir renk, tad ve koku kazandırır.Turşu
üretimi; sebzeleri her mevsimde el altında bulundurma ihtiyacı
sonunda ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, turşular, genellikle sonbaharda
yapılıp kışın tüketilirler.Fakat yurdumuzun çeşitli yörelerinde
yaz aylarında da turşu yapılmakta ve turşu suyu, serinletici olarak
içilmektedir. Yurdumuzda yapılan turşuların çeşitleri gibi, yapılışları
da farklıdır. Bu değişiklikte, bölgelerimizin sebze üretim durumları
ve tüketim zevki etkili olmaktadır.
Tarihi
Turşunun klasik olarak tanımı, sebze ve meyvelerin belirli tuz konsantrasyonlu
salamuraları veya kendi öz suları içinde laktik asit bakterileri ile fermantasyona
uğratılmalarıdır. Bunun sonucunda oluşan laktik asitin ve ortamdaki tuzun koruyucu
etkisi ile, uzun süre dayanıklılık kazanan bir ürün oluşmaktadır.
Turşu üretiminin tarihi çok eski yıllara dayanmaktadır. Ancak turşu üretimine
ne zaman başlandığı hakkında elimizde bir belge yoktur. İnsanların sirke veya
tuzu tanımalarından sonra turşu üretimine başlamış olmaları kabul edilebilir.
Sebze ve meyvelerin dayanıklı hale gelmeleri için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir.
Gıdaların fermentasyon yöntemiyle dayanıklı hale getirilmesi oldukça karmaşık
ve belli birikimi gerektirmesine, eldeki bulgulara göre milattan 7000 yıl öncelerine
kadar giden bira, şarap ve sirke gibi fermente ürünlerin üretildiklerine ait
bulgulara rastlanmaktadır. Sirke üretimini gerçekleştiren insanın sirkeli turşuyu
da üretmemesi için bir neden olmaması gerekir.
Dünyada ve ülkemizde turşu üretiminde kullanılan sebzelerin başında hıyar gelmektedir.
Son yıllarda tüm dünyada yayılan hazır yemek tipi gıdaların tüketim alışkanlıkları
hıyar turşusu tüketimini büyük boyutlara getirmiştir. Biber ve lahana turşularıda
hıyar turşularını izlemektedir. Son yıllarda çok çeşitli tiplerde turşuluk biber
lahana ıslah çeşitleri yetiştirilmiştir. Acı biberde artan talebi karşılamak
üzere acılık veren maddeleri çok fazla olan biber türleri geliştirilmiş ve bunlarda
standart çeşitler sağlanmıştır
Turşu Yapılırken Kullanılan Malzemeler
Cam Kaplar
Bunlar ev turşuculuğu için en uygun kaplardır. Hacimleri 10-15 litre
arasında değişir ve genellikle beyaz camdan yapılırlar.
Küpler
Içleri asit ve tuzdan etkilenmeyen ve sağlığa zarar vermeyen materyalle
sırlanmış olmalıdır.
Teneke Kaplar
Başka bir işte kullanılmamış; kalay v.b. yüzey kaplaması aşınmamış
ve çatlamamış tenekeler, turşu yapımında kullanılabilir. Kaplaması
zayıf olan tenekeler, turşunun asidi tarafından kolayca aşındırılır
ve sağlık yönünden tehlikeli olabilir.
Plastik Kaplar
Turşu kurmada yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak suya renk, koku
ve sağlığa zararlı maddeler vermeyen plastik kaplar bu amaçla kullanılabilir.
Turşuda Oluşabilecek Bozulmalar
Yumuşama
Asıl nedeni, salamuradaki tuz miktarının az olmasıdır. Ayrıca yüzeyde
zar yapan mayalar da yumuşamaya neden olabilirler. Salamurayı yeterince
tuzlu yapmak ve salamura yüzeyinde zar oluşursa, bunu temizlemek
suretiyle yumuşama önlenebilir.
Şişme
Daha çok hıyar turşularında görülür. Hıyarlar içinde boşluklar oluşur.
Çok büyük hıyarlarla turşu kurulduğunda veya salamurada tuz miktarı
çok yüksek olduğu zaman görülür.
Çiçeklenme
Turşuların üzerinde beyaz bir zar halinde görülür. “Çiçek mayaları’
tarafından yapıldığı için bu ad verilmiştir. Daha çok turşular olduktan
sonra görülen bu hastalık, tuzu ve ekşiliği az, fazla hava almış
ve sıcakta beklemiş turşularda görülür. Bu zarın oluşmasına izin
verilmemeli; eğer oluşursa düzenli bir şekilde temizlenmelidir.
Küflenme
Fazla hava almış, tuzu ve ekşiliği az olan turşular küflenebilirler.
Zaman zaman yapılacak kontrollerle, turşunun küflenmesine izin verilmez.
Fazla küflenmiş turşular yenilmemelidir.
Çürüme
Daha çok lahana turşularında görülür. Lahanaların turşu suyunun üzerine
çıkıp hava ile temas etmesi veya lahana yaprakları arasında hava
kalması nedeniyle olur.
Sünme
Turşular sıcakta bekletilirse, istenmeyen maya ve küflerin gelişmesi
nedeniyle olur. Turşu suyu salyalanıp sünen bir özellik kazanır.
Esmerleşme
Turşuların suyun üzerine çıkıp hava ile temas etmesi, sıcakta bekietme
ve turşu suyunda demir, bakır v.b. metallerin bulunması nedeniyle,
turşuların rengibozulup, esmerleşebilir.
|